Dizlik / dirseklik / sırt koruması: seviye seçimi, doğru konum, yazın terletmeden kullanım

Kask tamam. Eldiven-ceket-pantolon konuştuk. Şimdi asıl “darbenin geldiği yerleri” doğrudan hedefleyen korumalara geldik: diz, dirsek ve sırt.

Bu ekipmanlar neden önemli?
Düşüşlerin büyük kısmında:

• Diz ve dirsek asfaltla ilk temas eden bölgelerden olur
• Sırt, hem darbe hem de kayma/çarpma riskinde kritik bölgedir
• Şehir içinde düşük hızda kayma bile diz kapağı ve dirsekte ciddi hasar bırakabilir

Bu yazının amacı:
“Ben günlük sürüyorum, abartmadan ama gerçekten işe yarayan korumayı nasıl seçerim?” sorusuna net cevap vermek.

1. CE seviye nedir? Level 1 – Level 2 pratik farkı
   Birçok koruma parçasında “CE” ve seviye (Level) görürsün. Basitçe:

• Level 2 genelde daha yüksek darbe sönümleme performansı hedefler
• Level 1 daha ince/hafif olabilir, günlük kullanımda konfor sunar

Pratik yaklaşım (yeni başlayan için):

• Şehir içi + kısa mesafe: Level 1 de çok şey kazandırır (özellikle hiç yoksa)
• Uzun yol / daha yüksek hız / yoğun trafik: mümkünse Level 2 tercih etmek mantıklıdır
• Ama en doğru kural şu: Level 2 alıp takmamak yerine, düzenli takacağın ekipmanı seç

1. En kritik konu: “Doğru yerde durması” (koruma kayarsa işe yaramaz)
   Dizlik/dirseklik “var” diye güvenme. Korumalar darbe anında doğru noktada değilse etkisi dramatik şekilde düşer.

Dizlikte doğru konum:

• Diz kapağını tam ortalayacak
• Ayakta dururken iyi görünür ama asıl test sürüş pozisyonunda yapılır
• Oturup dizini kırdığında dizlik yukarı kayıyorsa veya yana dönüyorsa problem

Dirseklikte doğru konum:

• Dirsek kemiğinin tam üstünü kapatmalı
• Kolu bükünce koruma dışa/üste kaçmamalı

Sırt korumasında doğru konum:

• Boyun/omuz başlangıcından bel çizgisine doğru sırtı kapsamalı
• Çok kısa olursa bel üstünü korumaz, çok aşağıda durursa üst sırt açılır
• Ceket içindeki sırt koruması cebe büyük geliyorsa “oynar” ve etkisi düşer

“Kaymama testi” (en pratik test):
Ekipmanı tak → sürüş pozisyonuna geç → 1-2 dakika hareket et (yürü, çömel, kolu bük)

• Eğer koruma sürekli “düzeltme” istiyorsa yanlış beden/yanlış model

1. Dizlik seçenekleri: ceket/pantolon içi mi, dışarıdan mı?
   A) Pantolon içi (entegre diz koruması)
   Artı: Pratik, giy-çık
   Eksi: Pantolon kalıbı iyi değilse diz koruması dizin üstünde durmayabilir

B) Harici dizlik (kayışlı)
Artı: Diz kapağını daha net sabitler, günlük pantolon üstüne de takılabilir
Eksi: Yazın sıcak, kayış ayarı şart

C) Diz + kaval korumalı seçenekler
Artı: Daha geniş alan korur
Eksi: Günlük kullanımda hacimli olabilir

Günlük şehir içi için gerçekçi öneri:

• Eğer pantolonun diz koruma cebi doğru oturuyorsa entegre koruma yeterli olabilir
• “Dizlerim hep açıyor” diyorsan harici dizlik daha doğru çözüm olur

1. Dirseklik: “Ceket var ama koruma yok” tuzağı
   Bazı ceketler koruma cepli gelir ama içinden koruma çıkmaz (boş sünger/hiçbir şey).
   Bu yüzden ceketi alırken mutlaka kontrol:

• Dirsek koruması gerçekten var mı?
• CE işareti ve seviye bilgisi var mı?
• Korumalar dirseğin üstüne denk geliyor mu?

1. Sırt koruması: en çok ihmal edilen ama en kritik parça
   Sırt koruması çoğu sürücüde yoktur veya “ince bir sünger” vardır.
   Oysa sırt:

• Arkadan çarpma riskinde
• Düşüşte omurga ve kaburga bölgesinde
• Kayarken darbe alabileceğin geniş bir alan

Seçim stratejisi:

• Ceket uyumlu sırt koruması (cebine tam oturan) + doğru boy
• Daha ciddi sürüşte “separate back protector” (ayrı takılan) daha stabil olabilir
• Yazın terliyorum diyorsan: havalandırmalı / delikli yapı + file ceket kombinasyonu işe yarar

1. Yazın terletmeden koruma: “giyilebilirlik” kazanmanın yolu
   Yazın en büyük problem: “terliyorum, çıkartıyorum.”
   Bu yüzden yaz ekipmanı felsefesi:

• Hava akışı yüksek (file/mesh) üst ekipman
• İnce ama gerçek koruma parçaları
• Doğru iç katman (ter emen, hızlı kuruyan)

Pratik ipuçları:

• Pamuk tişört yerine spor/termal içlik daha az bunaltır (terin vücutta kalmasını azaltır)
• Harici dizlik takıyorsan kayışları “kan dolaşımını kesmeden” sıkı yap
• Mola verince ekipmanı hemen çıkarıp “kurutmaya” çalışma; terleme yeniden başlayınca daha rahatsız eder. Kısa molada havalandırmak yeter

1. “Minimum set” (kasktan sonra) nasıl olmalı?
   Günlük şehir içi minimum:

• Dirsek koruması (ceket içinde)
• Diz koruması (pantolon içi veya harici)
• Sırt koruması (ceket içi ama gerçek koruma)

Uzun yol / daha yüksek risk:

• Diz ve dirsekte mümkünse daha yüksek seviye
• Sırt korumasını kesinlikle güçlü bir seçenekle yükseltmek
• Görünürlük ekipmanı (reflektif detay) ile kombine etmek

1. Sık yapılan hatalar
2. Korumayı “beden büyük” almak → kayar
3. Koruma cepli ceket alıp koruma takmamak
4. Korumayı yanlış yerde taşımak (dizliğin diz kapağında olmaması gibi)
5. Yazın bunaltıyor diye tamamen vazgeçmek (çözüm: file + ince koruma + doğru içlik)
6. Hızlı kontrol listesi (satın almadan önce)

• Diz/dirsek koruması tam kemiğin üstünde mi?
• Oturup sürüş pozisyonunda kayıyor mu?
• 10 dakika takınca rahatsızlık dayanılmaz mı? (takmayacaksan işe yaramaz)
• Sırt koruması cebe “tam” oturuyor mu? (boşluk yapmamalı)
• Yaz kullanımında hava akışı var mı?

Sonuç
Dizlik, dirseklik ve sırt koruması; kaza olduğunda “küçük bir düşüş”ü hastane sürecine çevirebilecek darbeleri ciddi şekilde azaltır. Ama en önemli koşul şudur: Doğru yerde duracak, kaymayacak ve sen bunu düzenli kullanacaksın. Şehir içi için bile minimum seviyede bu korumaları oturtmak, güvenlikte büyük sıçrama sağlar.